{"id":4990,"date":"2023-02-18T11:21:32","date_gmt":"2023-02-18T11:21:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990"},"modified":"2023-02-24T10:28:10","modified_gmt":"2023-02-24T10:28:10","slug":"23-4-descendentna-aorta-aorta-descendens","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990","title":{"rendered":"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

HIRUR\u0160KI PRISTUPI SUPRAAORTALNIM STABLIMA<\/h1>\n

<\/a><\/h1>\n

<\/p>\n

23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS)<\/h2>\n

<\/a><\/h1>\n<\/p>\n

\n

Aorta<\/i><\/span> <\/i><\/span>descendens<\/i><\/span> <\/i><\/span>po\u010dinje<\/span> <\/span>ispod<\/span> <\/span>leve<\/span> <\/span>subklavijalne<\/span> <\/span>arterije.<\/span> <\/span>Eksponiranje<\/span> <\/span>descendentne<\/span> <\/span>aorte<\/span> <\/span>je<\/span> <\/span>naj\u010de\u0161\u0107e<\/span> <\/span>neophodno<\/span> <\/span>u<\/span> <\/span>zbrinjavanju<\/span> <\/span>te\u0161kih<\/span> <\/span>povreda<\/span> <\/span>sa<\/span> <\/span>krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama<\/span> <\/span>po\u010detnog<\/span> <\/span>dela<\/span> <\/span>ovih<\/span> <\/span>arterija<\/span> <\/span>ili<\/span> <\/span>ako<\/span> <\/span>je<\/span> <\/span>(izuzetno)<\/span> <\/span>indikovan<\/span> <\/span>ekstraanatomski<\/span> <\/span>by<\/i><\/span> <\/i><\/span>pass<\/i><\/span> <\/i><\/span>(infekcija)<\/span> <\/span>sa<\/span> <\/span>descendentnom<\/span> <\/span>aortom<\/span> <\/span>kao<\/span> <\/span>donorskom<\/span> <\/span>arterijom.<\/span><\/p>\n

Hirur\u0161ki<\/b><\/span> <\/b><\/span>pristup<\/b><\/span> <\/b><\/span>podrazumeva<\/b><\/span> <\/b><\/span>levu<\/b><\/span> <\/b><\/span>torakotomiju<\/b><\/span>,<\/span> <\/span>a<\/span> <\/span>ona<\/span> <\/span>je<\/span> <\/span>mogu\u0107a<\/span> <\/span>kao:<\/span><\/p>\n

    \n
  • Posterolateralna<\/span> <\/span>torakotomija,<\/span><\/li>\n
  • Anterolateralna<\/span> <\/span>torakotomija.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Posterolateralna<\/b><\/span> <\/b><\/span>torakotomija<\/b><\/span> <\/b><\/span>nudi<\/span> <\/span>optimalnu<\/span> <\/span>ekspoziciju<\/span> <\/span>descendentnog<\/span> <\/span>dela<\/span> <\/span>grudne<\/span> <\/span>aorte.<\/span> <\/span>Sweet<\/span> <\/span>(1954)<\/span> <\/span>je<\/span> <\/span>opisuje<\/span> <\/span>kao<\/span> <\/span>\u201e<\/span>standardna<\/b><\/i><\/span> <\/b><\/i><\/span>torakotomija<\/b><\/i><\/span>\u201d.<\/span><\/p>\n

    Ako<\/span> <\/span>preoperativni<\/span> <\/span>nalaz<\/span> <\/span>zahteva<\/span> <\/span>ekspoziciju<\/span> <\/span>kranijalnog<\/span> <\/span>dela<\/span> <\/span>descendentne<\/span> <\/span>aorte<\/span> <\/span>preporu\u010duje<\/span> <\/span>se<\/span> <\/span>torakotomija<\/span> <\/span>kroz<\/span> <\/span>\u010detvrti<\/span> <\/span>interkostalni<\/span> <\/span>prostor,<\/span> <\/span>levo.<\/span> <\/span>Ako<\/span> <\/span>se<\/span> <\/span>planira<\/span> <\/span>ne\u0161to<\/span> <\/span>distalnija<\/span> <\/span>rekonstrukcija<\/span> <\/span>na<\/span> <\/span>descendentnoj<\/span> <\/span>aorti<\/span> <\/span>mo\u017ee<\/span> <\/span>se<\/span> <\/span>na\u010diniti<\/span> <\/span>incizija<\/span> <\/span>kroz<\/span> <\/span>\u0161esti<\/span> <\/span>me\u0111urebarni<\/span> <\/span>prostor<\/span> <\/span>levo.<\/span><\/p>\n

    Pacijent<\/span> <\/span>u<\/span> <\/span>op\u0161toj<\/span> <\/span>endotrahealnoj<\/span> <\/span>anesteziji<\/span> <\/span>le\u017ei<\/span> <\/span>na<\/span> <\/span>desnoj<\/span> <\/span>strani.<\/span> <\/span>Desna<\/span> <\/span>noga<\/span> <\/span>je<\/span> <\/span>fl<\/span>ektirana<\/span> <\/span>u<\/span> <\/span>preponi<\/span> <\/span>i<\/span> <\/span>kolenu,<\/span> <\/span>da<\/span> <\/span>bi<\/span> <\/span>polo\u017eaj<\/span> <\/span>bio<\/span> <\/span>\u0161to<\/span> <\/span>stabilniji.<\/span> <\/span>Leva<\/span> <\/span>noga<\/span> <\/span>je<\/span> <\/span>ispru\u017eena.<\/span> <\/span>Izme\u0111u<\/span> <\/span>nogu<\/span> <\/span>se<\/span> <\/span>nalazi<\/span> <\/span>jastuk.<\/span> <\/span>Karli\u010dni<\/span> <\/span>predeo,<\/span> <\/span>kao<\/span> <\/span>i<\/span> <\/span>noge<\/span> <\/span>fi<\/span>ksirani<\/span> <\/span>su<\/span> <\/span>\u0161irokim<\/span> <\/span>fl<\/span>asterom<\/span> <\/span>i<\/span> <\/span>vertikalnim<\/span> <\/span>dr\u017ea\u010dima<\/span> <\/span>za<\/span> <\/span>operacioni<\/span> <\/span>sto.<\/span> <\/span>Ispod<\/span> <\/span>desne<\/span> <\/span>strane<\/span> <\/span>grudnog<\/span> <\/span>ko\u0161a<\/span> <\/span>na<\/span> <\/span>kojoj<\/span> <\/span>pacijent<\/span> <\/span>le\u017ei<\/span> <\/span>postavlja<\/span> <\/span>se<\/span> <\/span>jastuk.<\/span> <\/span>Isto<\/span> <\/span>se<\/span> <\/span>mo\u017ee<\/span> <\/span>posti\u0107i<\/span> <\/span>\u201cprelamanjem\u201d<\/span><\/p>\n

    operacionog stola. Bitno je da predeo leve strane grudnog ko\u0161a gde \u0107e biti incizija bude najvi\u0161i deo pacijenta. Desna ruka se nalazi pod pravim uglom u odnosu na telo pacijenta, fiksirana je na bo\u010dnom dr\u017ea\u010du i mo\u017ee se upotrebiti za anesteziolo\u0161ki intravenski i intraarterijski pristup. Leva ruka je elevirana ventralno i kranijalno, a fiksirana je posebnim dr\u017ea\u010dem. Time je skapula dovedena u takav polo\u017eaj da je razmak izme\u0111u vrha skapule i ki\u010dmenog stuba maksimalan jer se ovde planira incizija.<\/p>\n

    <\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Polo\u017eaj pacijenta na operaciionom stolu za posterolateralnu torakotomiju, koja pru\u017ea mogu\u0107nost za pristup descedentnoj aorti i levoj subklavijalnoj arteriji.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \n

    Postoji alternativna mogu\u0107nost za postavljanje pacijenta kod torakotomije. Bolesnik le\u017ei na desnoj strani. Prelamanje stola u visini planirane incizije ili postavljanje jastu\u010deta omogu\u0107ava da se istakne srednji deo levog hemitoraksa.<\/p>\n

    Desna noga je slobodno ispru\u017eena. Leva noga pada preko nje flektirana u kuku i kolenu pod pravim uglom, daju\u0107i stabilnost polo\u017eaja. Pacijent se mo\u017ee fiksirati \u0161irokim flasterom za operacioni sto u predelu flektirane leve noge i kuka. Dr\u017ea\u010d se bo\u010dno postavlja u nivou krsta. Desna ruka je pod uglom od 90\uf0b0<\/span>\uf020<\/span>u odnosu na grudni ko\u0161 (obi\u010dno se koristi za arterijsku i vensku liniju).<\/p>\n

    Leva ruka je sasvim blago podignuta i le\u017ei preko desne (mo\u017ee se, tako\u0111e iskoristiti za arterijski ili venski pristup), bez posebnog dr\u017ea\u010da. Tako se posti\u017ee relaksacije periskapularnih mi\u0161i\u0107a i maksimalno odmicanje donjeg pola skapule od predela incizije.<\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Presecanje vlakana m. latissimus-a dorsi elektrokauterom. M. <\/em>Serratus anterior se nalazi napred i tako\u0111e \u0107e biti reseciran.<\/em><\/p>\n<\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Incizija periosta IV (ili V-VI) rebra elektrokauterom.<\/em><\/p>\n

    \n<\/div>\n

    \n
    \n

    Osloba\u0111anje periosta od rebra (A) i
    otvaranje <\/em>parijetalne pleure u
    dubokom inspirijumu, makazama (B).<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Posle reseciranja vlakana m. latissimus-a dorsi i mi\u0161i\u0107nih pripoja m. serratus anterior-a ukazuje se rebro prekriveno periostom. Mo\u017eemo izabrati IV-VI rebro zavisno od daljeg operativnog plana.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"
    \n\"\"<\/p>\n

    \n

    Incizija ko\u017ee i potko\u017enog tkiva po\u010dinje na oko dva popre\u010dna prsta ispod leve mamile, a kod \u017eena u submamilarnoj brazdi. Ona dalje ide lu\u010dno prema vrhu skapule, koji mimoilazi ostav\u0161i za oko 4 cm ispod nje.<\/p>\n

    Zavr\u0161ava se izme\u0111u skapule i ki\u010dmenog stuba, gde je opet upravljena put kranijalno. Potko\u017eno tkivo i dojka blago se podminiraju prema kranijalno.<\/p>\n

    Kad se nai\u0111e na prednju ivicu m.latissimus-a dorsi treba je izdi\u0107i sa dva prsta. Tako ga je mogu\u0107e resecirati elektrokatuterom uz istovremenu hemostazu elektrokauterom i\/ili ligaturu ve\u0107ih krvnih sudova.<\/p>\n

    Put dorzalno se nailazi na m.trapezius i m.rhomboideus. Ova dva mi\u0161i\u0107a se odvajaju od dubljih struktura tupim ekarterom i delimi\u010dno reseciraju uz istovremenu hemostazu.<\/p>\n

    U slede\u0107em sloju nailazimo na fasciju m.serratus anterior-a. Ova fascija se incidira paralelno sa mi\u0161i\u0107nim vlaknima. Razmicanjem mi\u0161i\u0107nih vlakana nailazimo na ko\u0161tani deo zida grudnog ko\u0161a.<\/p>\n

    Sada treba odrediti visinu interkostalnog prostora koji \u017eelimo da otvorimo. Paravertebralno, ispod skapule treba palpirati me\u0111urebarne prostore put kranijalno.<\/p>\n

    Prvo rebro i njegov zglob sa ki\u010dmenim pr\u0161ljenom se mo\u017ee napipati dorzalno. Ako se odlu\u010dimo za ventralnu orijentaciju treba palpirati pripoj skalenusa, koji se nalazi u visini drugog rebra. Tra\u017eimo nivo od \u010detvrtog do \u0161estog rebra.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Leva posterolateralna torakotomija za pristup po\u010detnom delu descedentne aorte i proksimalnom segmentu leve subklavijalne arterije. Pri tome se mora izbe\u0107i lezija bliskih neuro-vaskularnih elemenata.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \n

    Markiramo rebro sa kojeg \u0107emo skinuti periost incizijom du\u017e rebra. Potom odvajamo periost \u010ditavom du\u017einom rebra koriste\u0107i raspatorium. Tako smo omogu\u0107ili resekciju odgovaraju\u0107eg rebra, \u0161to pro\u0161iruje mogu\u0107nost ekspozicije i smanjuje rizik preloma rebra pri \u0161irenju automatskih ekartera. Ako ne reseciramo rebro parijetalnu pleuru otvaramo makazama ili elektrokauterom (ako imamo dobar pregled). U tom trenutku anesteziolog izvodi apnoju da bi smo za\u0161titili plu\u0107e. Prethodno su u me\u0111urebarnom prostoru prese\u010deni interkostalni mi\u0161i\u0107i elektrokauterom.<\/p>\n

    Po otvaranju pleuralne duplje preko vla\u017enih kompresa postavljamo grudni ekarter. Plu\u0107e se prekriva vla\u017enom kompresom i blago potiskuje put ventralno. Parijetalnu pleuru otvaramo iznad descendentne aorte. Grudna aorta je ovde okru\u017eena samo rastresitim vezivnim tkivom pa se lako prepari\u0161e i zauzdava. Bitno je da se pri tome ne povredi jednjak ili dorzalno polo\u017eene interkostalne arterije.<\/p>\n

    Pri prepariranju proksimalnog segmenta descendentne aorte (ispod odvajanja potklju\u010dne arterije) mora se voditi ra\u010duna o anatomiji levog rekurentnog \u017eivca. Nakon odvajanja od n.vagus<\/i>-a levi rekurentni \u017eivac pravi om\u010du oko ligamentum-<\/i>a arteriosum-<\/i>a Botalli, i vra\u0107a se retrogradno izme\u0111u traheje i jednjaka, prema larinksu.<\/p>\n

    Anterolateralna<\/b> <\/b>torakotomija<\/b> <\/b>(za razliku od opisane postero-lateralne ili standardne torakotomije po Sweet-u) je ne\u0161to lak\u0161a za operatora i pacijenta, me\u0111utim ekspozicija medijastinalnih organa je slabija.<\/p>\n

    Za izvo\u0111enje antero-lateralne torakotomije pacijent ne mora biti u bo\u010dnom polo\u017eaju, mo\u017ee le\u017eati na le\u0111ima. Po\u017eeljno je da se ispod levog hemitoraksa podmetne jastuk.<\/p>\n<\/div>\n

    \"\"
    \n\"\"
    \n\"\"<\/p>\n

    \n

    Visoka disekcija descedentne aorte (A) sa presecanjem lig. arteriosum-a i pomeranjem <\/em>n. vagus-a, da bi aorta bila zauzdana pre mesta odvajanja leve subklavijalne arterije (B), <\/em>pri \u010demu se elementi levog plu\u0107nog hilusa potiskuju na dole.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \n

    Pristup po\u010detnom delu leve subklavijalne arterije antero-lateralnom torakotomijom (levo)
    kroz IV interkostalni prostor (A). <\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Mobilisanje po\u010detnog dela subklavijalne arterije uz protekciju okolnih struktura (n. vagus, n. recurens, ductus thoracicus, oesophagus, v. subclavia) i na\u010din <\/em>postavljanja Satinsky kleme na aortni luk.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    Uobi\u010dajeno (visoko) poreklo a. radicularis magna-e (Adamkiewicz) u nivou Th 9-10 (A), i nisko odvajanje Adamkiewicz-eve arterije <\/em>u nivou L 1-3 (B), sa parnim segmentnim aa. spinales posterior. Napomena: u slu\u010daju niskog odvajanja Adamkiewicz-eve arterije ishemija ki\u010dmene mo\u017edine se mo\u017ee javiti i u slu\u010daju rekonstrukcija aorte ispod renalnih arterija.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

    \n

    Anterolateralna torakotomija<\/strong> ne zahteva resekciju m.latissimus<\/i>-a dorsi<\/i>. Ovaj pristup mo\u017ee biti vrlo koristan kod pacijenata sa rupturiranom aneurizmom abdominalne aorte, gde je potrebno hitno klemovati abdominalnu aortu, a klemu je nemogu\u0107e ili opasno postaviti infrarenalno ili subdijafragmalno. Brza kontrola krverenja u ovom i sli\u010dnim slu\u010dajevima mo\u017ee se uspostaviti kroz anterolateralnu torakotomiju. Obi\u010dno se za ulazak u grudni ko\u0161 koristi IV<\/b> <\/b>interkostalni<\/b> <\/b>prostor<\/b>.<\/p>\n

    Anterolateralna torakotomija mo\u017ee da poslu\u017ei kao pristup za ekstraanatomsku by<\/i> <\/i>pass<\/i> <\/i>proceduru. Za kreiranje proksimalne anastomoze koristi se segment descendentne aorte neposredno iznad dijafragme.<\/p>\n

    Desna torakotomija mo\u017ee, da poslu\u017ei za pristup izvesnim segmentima descendentne aorte. Desna anterolateralna torakotomija se izvodi isto kao leva. U tom slu\u010daju se posle otvaranja grudnog ko\u0161a i potiskivanja plu\u0107a incidira parijetalna pleura i nailazi prvo na jednjak. Jednjak se zauzdava i potiskuje<\/p>\n

    ventralno. Preparisanje jednjaka ne sme da bude izda\u0161no zbog segmentnosti njegovih nutritivnih grana, da bi se izbegla nekroza zida. Ovakav pristup ograni\u010den je kratkim segmentom aorte koji se mo\u017ee eksponirati i treba ga izbegavati, osim ako imamo dobar razlog (nepristupa\u010dnost aorte sa leve strane zbog uzgrednih patolo\u0161kih procesa).<\/p>\n

    Ako se rekonstruktivni zahvat na descendentnoj aorti izvodi bez primene hipotermije ili temporernog protektivnog by<\/i> <\/i>pass<\/i>-a mora se ra\u010dunati sa visokim procentom ishemijskih lezija ki\u010dmene mo\u017edine. Najbolje je uraditi parcijalno klemovanje descendentne aorte (Satynski<\/i> <\/i>klema). Totalno klemovanje torakalne aorte dovodi do ishemijskih lezija ki\u010dmene mo\u017edine sa posledi\u010dnim paraplegijama zbog: ograni\u010dene ishemijske tolerancije ki\u010dmene mo\u017edine (maksimum iznosi oko 20-30 min.) i osobenosti arterijske cirkulacije ki\u010dmene mo\u017edine.<\/p>\n

    Arterij<\/b>e <\/b>koj<\/b>e<\/b> irigiraj<\/b>u <\/b>ki\u010dmen<\/b>u <\/b>mo\u017edin<\/b>u<\/b> <\/b>su uembrionalnom stadijumu strogo segmentalnog karaktera. Prelaskom u fetalni stadijum dolazi do desegmentacije ove cirkulacije. Izdvaja se, obi\u010dno po jedna radikularna arterija namenjena je za cervikalni, torakalni i lumbalni deo ki\u010dmene mo\u017edine (a.radicularis<\/i> <\/i>anterior<\/i>). Radikularne arterije nastaju kao neparne grane na tipi\u010dnim mestima cervikalnog, torakalnog i lumbalnog dela aorte. Isti\u010de se a.radicularis<\/i> <\/i>magna<\/i> <\/i>(Adamkiewicz<\/b>) koja irigira torako-lumbalni deo ki\u010dme.<\/p>\n

    Ki\u010dmena mo\u017edina se snabdeva krvlju preko dve zadnje i jedne prednje spinalne arterije (aa.spinalis posterior <\/i>et<\/i> anterior<\/i>). One idu uzdu\u017eno uz ki\u010dmenu mo\u017edinu. Prednja spinalna arterija je \u010desto hipoplasti\u010dna i podlo\u017ena anatomskim varijacijama. Ako je longitudinalna prednja spinalna arterija u nekom segmentu hipoplasi\u010dna, odsutna ili okludirana tolerancija za ishemiju \u0107e biti manja.<\/p>\n

    Sistem spinalnih arterija se puni krvlju preko: vertebrobazilarnog sistema, velikih radikularnih arterija (Adamkiewicz<\/b>) i malih, parnih radikularnih arterija, koje nastaju kao grane interkostalnih arterija. Samo u 22% slu\u010dajeva postoje tri tipi\u010dne radikularne arterije. U oko 24% slu\u010dajeva radi se o plurisegmentalnoj irigaciji ki\u010dmene mo\u017edine. Me\u0111utim, ba\u0161 u ovim slu\u010dajevima suradikularne arterije upadljivo malog kalibra. A male radikularne arterije ne mogu kompenzatorno da snabdevaju okolne teritorije.<\/p>\n

    Pri resekciji i rekonstrukciji descendentne aorte treba sa\u010duvati ili reimplantirati svaku interkostalnu arteriju. Kod reseciranja dela aorte i interpozicije grafta treba biti \u0161tedljiv. Nikad ne znamo kom tipu kolateralne cirkulacije ki\u010dmene mo\u017edine pripada pacijent koga upravo operi\u0161emo. Da li \u0107e reimplantacija najve\u0107ih interkostalnih arterija biti dovoljna nikad nije izvesno. Ako se u klemovanom segmentu aorte nalazi, ili je podvezana interkostalna arterija koja je \u201ckriti\u010dna\u201d za prokrvljenost torakalnog segmenta ki\u010dmene mo\u017edine paraplegija preti. Zbog toga je va\u017eno da:<\/p>\n

      \n
    • klemama isklju\u010deni segment bude \u0161to kra\u0107i i<\/li>\n
    • da klemovanje vremenski bude \u0161to kra\u0107e.<\/li>\n<\/ul>\n

      Primena protektivnog shunt<\/i>-a ili by<\/i> <\/i>pass<\/i>-a tokom klemovanja kriti\u010dnog segmenta aorte je metod prevencije ishemi\u010dkih lezija ki\u010dmene mo\u017edine. Pri tome se mora odr\u017eavati pritisak distalno od kleme oko 50-70 mmHg. Me\u0111utim, to jo\u0161 uvek ne garantuje prevenciju ishemi\u010dnih lezija ki\u010dmene mo\u017edine.<\/p>\n

      Likvorna<\/b> <\/b>hipertenzija<\/b> <\/b>se javlja kao posledica hipertenzije proksimalnog dela tela (zbog kleme na aorti). Ki\u010dmena mo\u017edina se nalazi u \u010dvrstom ko\u0161tano-liga- mentarnom kanalu. Obzirom da se ki\u010dmeni kanal ne mo\u017ee \u0161iriti porast pritiska cerebrospinalnog likvora izaziva kompresiju ne samo na ki\u010dmenu mo\u017edinu ve\u0107 i na okolne arterije koje je irigiraju. Likvorna hipertenzija potencira ishemiju ki\u010dmene mo\u017edine smanjuju\u0107i protok arterijske krvi (perfuzioni pritisak pada).<\/p>\n

      Lumbalna punkcija pre operacije i intraoiperativni monitoring likvornog pritiska otklanja mogu\u0107nost kompartment sindoma ki\u010dmene mo\u017edine. Ako se likvorni pritisak tokom operacije odr\u017eava ispod 10 mmHg vreme tolerisanja ishemije se znatno produ\u017eava. Vrednost likvorne drena\u017ee u prevenciji paraplegije<\/p>\n<\/div>\n

      \"\"
      \n\"\"<\/p>\n

      \n

      Popre\u010dni presek ki\u010dmene mo\u017edine sa prikazom arterijske irigacije. Grani\u010dna zona (koso \u0161rafirana), nalazi se izme\u0111u zona koje snabdevaju prednje i zadnje spinalne arterije. Ona je kod prisustva arterioskleroti\u010dnih lezija najslabije ishranjena i najpodlo\u017eenija ishemiji tokom klemovanja torakalne aorte.<\/em><\/p>\n

      \n

      \n

      Vertikalna arterijska mre\u017ea ki\u010dmene mo\u017edine sa bo\u010dnim pritokama. Treba obratiti pa\u017enju na regione malog kalibra uzdu\u017enih arterija i <\/em>slabih popre\u010dnih dovodnih arterija. To su zone najve\u0107eg rizika za ishemiju ki\u010dmene mo\u017edine pri klemovanju torakalne aorte. Ventralni arterijski sistem prikazan je na shemi A, a dorzalna arterijska mre\u017ea na shemi B.<\/em><\/p>\n<\/div>\n


      \n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      HIRUR\u0160KI PRISTUPI SUPRAAORTALNIM STABLIMA 23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom. Hirur\u0161ki pristup […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4990","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) - KAROTIDNA HIRURGIJA<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) - KAROTIDNA HIRURGIJA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"KAROTIDNA HIRURGIJA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-24T10:28:10+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/?page_id=4990\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/?page_id=4990\",\"name\":\"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) - KAROTIDNA HIRURGIJA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-18T11:21:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-24T10:28:10+00:00\",\"description\":\"Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/?page_id=4990#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/?page_id=4990\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/?page_id=4990#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/\",\"name\":\"KAROTIDNA HIRURGIJA\",\"description\":\"Knjiga o karotidnoj hirurgiji - sve \u0161to je pouzdano i znano\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/84f97392d514f154c03f71f594debb3c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/84f97392d514f154c03f71f594debb3c\",\"name\":\"karotida\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/LOGO-KH-tree1.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/LOGO-KH-tree1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/LOGO-KH-tree1.png\",\"width\":500,\"height\":112,\"caption\":\"karotida\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/LOGO-KH-tree1.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.karotidnahirurgija.com\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) - KAROTIDNA HIRURGIJA","description":"Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) - KAROTIDNA HIRURGIJA","og_description":"Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom.","og_url":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990","og_site_name":"KAROTIDNA HIRURGIJA","article_modified_time":"2023-02-24T10:28:10+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990","url":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990","name":"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS) - KAROTIDNA HIRURGIJA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/#website"},"datePublished":"2023-02-18T11:21:32+00:00","dateModified":"2023-02-24T10:28:10+00:00","description":"Aorta descendens po\u010dinje ispod leve subklavijalne arterije. Eksponiranje descendentne aorte je naj\u010de\u0161\u0107e neophodno u zbrinjavanju te\u0161kih povreda sa krvarenjem i prekidom kontinuiteta supraaortalnihgrana, rupturiranih aneurizmama po\u010detnog dela ovih arterija ili ako je (izuzetno) indikovan ekstraanatomski by pass (infekcija) sa descendentnom aortom kao donorskom arterijom.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?page_id=4990#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"23.4. DESCENDENTNA AORTA (AORTA DESCENDENS)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/#website","url":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/","name":"KAROTIDNA HIRURGIJA","description":"Knjiga o karotidnoj hirurgiji - sve \u0161to je pouzdano i znano","publisher":{"@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/#\/schema\/person\/84f97392d514f154c03f71f594debb3c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/#\/schema\/person\/84f97392d514f154c03f71f594debb3c","name":"karotida","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/LOGO-KH-tree1.png","url":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/LOGO-KH-tree1.png","contentUrl":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/LOGO-KH-tree1.png","width":500,"height":112,"caption":"karotida"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/LOGO-KH-tree1.png"},"sameAs":["https:\/\/www.karotidnahirurgija.com"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4990"}],"version-history":[{"count":71,"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6016,"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4990\/revisions\/6016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karotidnahirurgija.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}